Written by Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι συλλογές των ζώων που δεν εμπίπτουν στην νομοθεσία για τα ζωολογικά πάρκα.Για το τι είναι ζωολογικό πάρκο μπορείτε να δείτε τα post«Ίδρυση και λειτουργία ζωολογικού κήπου» και «Ζωολογικοί κήποι και αριθμοί ζώων».Υπάρχουν δεκάδες μονάδες στην επικράτεια με ικανό αριθμό ζώων άλλες αυτόνομες, άλλες μέσα σε ξενοδοχεία, άλλες σε χώρους με ενοικιαζόμενα δωμάτια κλπ. για τις οποίες άλλες υπάρχουν χωρίς καθόλου άδεια και άλλες με γενική άδεια πτηνοκτηνοτροφικής εκμετάλλευσης με βάση τον αριθμό ισοδύναμων ζώων (είναι λιγοστές αυτές που έχουν άδεια σε σχέση με το σύνολο των υπαρχόντων), η οποία σύμφωνα με τον τελευταίο νόμο (Ρυθμίσεις θεμάτων κτηνοτροφίας και άλλες διατάξεις ΦΕΚ 198Α/2-10-2008) για το είδος μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων είναι όπως στον πίνακα.
Ίδρυση και λειτουργία ζωολογικού κήπου.
Με το ΦΕΚ 69Α/3-3-2004 εναρμονίσθηκε η ελληνική νομοθεσία με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής ένωσης στα πλαίσια της οδηγίας 1999/22/ΕΚ της 29ης Μαρτίου 1999 (θέμα οδηγίας: «Διατήρηση άγριων ζώων στους ζωολογικούς κήπους»)
Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία θα εξετάσουμε ορισμένα θέματα:
ΘΕΜΑ 1ο. Τι είναι ζωολογικός κήπος.
Σαν ζωολογικοί κήποι νοούνται α) όλες οι μόνιμες εγκαταστάσεις, στις οποίες φυλάσσονται ζώα άγριων ειδών για να επιδεικνύονται στο κοινό, με ή χωρίς εισιτήριο, τουλάχιστον για επτά ημέρες το χρόνο.
Στα πλαίσια της οδηγίας 1999/22/ΕΚ:
β) Ζωολογικοί κήποι δεν θεωρούνται:
1. Τα τσίρκα.
2. Τα καταστήματα πώλησης οικιακών ζώων.
3. Τα εκτροφεία θηραμάτων και ειδών άγριας πανίδας.
4. Τα κέντρα περίθαλψης ειδών άγριας πανίδας.
5. Οι ατομικοί κήποι.
6. Οι προβλεπόμενες στην περίπτωση α) εγκαταστάσεις, εφόσον σε αυτές φυλάσσεται προς επίδειξη ένας μη σημαντικός αριθμός ζώων ή ειδών (εκθέσεις ζώων).
Για τον σημαντικό ή μη αριθμό των ζώων μπορείτε σε δείτε το post “Ζωολογικοί κήποι και αριθμός ζώων».
Σχόλιο: Ενώ για τους χώρους που χαρακτηρίζονται σαν ζωολογικοί κήποι υπάρχει αναλυτική νομοθεσία, καίτοι στην Ελλάδα οι εγκαταστάσεις που χαρακτηρίζονται ζωολογικοί κήποι (ή ενυδρεία) μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού, εκατοντάδες μικρές μονάδες (ατομικοί κήποι ή εγκαταστάσεις με μη σημαντικό αριθμό ζώων) είναι χωρίς ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο από πλευράς αδειοδότησης.
ΘΕΜΑ 2ο. Δικαίωμα ίδρυσης και λειτουργίας ζωολογικού κήπου.
Δικαίωμα ίδρυσης και λειτουργίας ζωολογικού κήπου έχουν το Δημόσιο, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου και τα φυσικά πρόσωπα.
ΘΕΜΑ 3ο. Άδεια ίδρυσης ζωολογικού κήπου.
Για την ίδρυση και λειτουργία ζωολογικού κήπου απαιτείται άδεια, η οποία χορηγείται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας.
ΘΕΜΑ 4ο. Δικαιολογητικά ίδρυσης ζωολογικού κήπου.
α) Νόμιμος τίτλος κυριότητας ή κατοχής της έκτασης.
β) Μια σειρά τοπογραφικών σχεδίων, στα οποία απεικονίζονται οι θέσεις των κτιρίων, και μια σειρά των κτιριακών σχεδίων.
γ) Προκαταρκτική περιβαλλοντική εκτίμηση και αξιολόγηση (Π.Π.Ε.Α.) και έγκριση περιβαλλοντικών όρων (Ε.Π.Ο.), όπως αυτές προβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία.
δ) Μελέτη για τους χώρους υποδομής του ζωολογικού κήπου, τον εξοπλισμό του, τη στελέχωσή του με ανθρώπινο δυναμικό, τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του, την τήρηση των διεθνών κριτηρίων λειτουργίας ζωολογικών κήπων και των ειδικών διεθνών προδιαγραφών που ισχύουν για τη διαμονή των ειδών που θα φιλοξενηθούν στον ζωολογικό κήπο.
Σχόλιο: Επειδή δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο κρίνεται σκόπιμο οι ενδιαφερόμενοι να ακολουθούν τις οδηγίες του ΕΑΖΑ (European Associations of Zoos and Aquaria) και του ΟΙΕ (World Organization for Animal Health).
ΕΑΖΑ: Ένωση Ευρωπαϊκών Ζωολογικών Κήπων.
ΟΙΕ: Οργανισμός Επιζωοτιών του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
ΘΕΜΑ 5ο. Πού υποβάλλονται τα δικαιολογητικά ίδρυσης ζωολογικού κήπου.
Υποβάλλονται στη Διεύθυνση Δασών της οικείας Περιφέρειας.
ΘΕΜΑ 6ο. Άδεια λειτουργίας ζωολογικού κήπου.
Για την άδεια λειτουργίας ζωολογικού κήπου απαιτούνται:
α) Επίσημο αντίγραφο της άδεις ίδρυσης του ζωολογικού κήπου.
β) Οι προβλεπόμενες από την κείμενη νομοθεσία άδειες.
γ) Στην περίπτωση που ο αιτών είναι νομικό πρόσωπο, επίσημο αντίγραφο του καταστατικού του, της έγκρισής του από την αρμόδια αρχή ή δικαστήριο και της νόμιμης εκπροσώπησής του.
δ) Ποινικό μητρώο του αιτούντος ή στην περίπτωση νομικού προσώπου των προσώπων που είναι κατά νόμο υπεύθυνα για το νομικό πρόσωπο, και υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/86 ότι δεν έχει ασκηθεί εναντίον τους ποινική δίωξη για παράβαση του νόμου «περί ίδρυσης και λειτουργίας ζωολογικών κήπων» και της κείμενης νομοθεσίας για την κατοχή και προστασία των ζώων και των εμπορία των ειδών.
ΘΕΜΑ 7ο. Απόρριψη αιτήσεων άδειας λειτουργίας ζωολογικού κήπου.
α) Οι γνωμοδοτήσεις της επιτροπής που εισηγούνται την απόρριψη της αίτησης έκδοσης άδειας ίδρυσης ή λειτουργίας κοινοποιούνται στον ενδιαφερόμενο με αποδεικτικό παραλαβής, ο οποίος καλείται να υποβάλει τις απόψεις του εντός 20 ημερών.
β) Οι αποφάσεις του Γ. Γραμματέα Περιφέρειας κοινοποιούνται στον ενδιαφερόμενο με αποδεικτικό παραλαβής.
ΘΕΜΑ 8ο. Διάρκεια ισχύος άδειας λειτουργίας ζωολογικού κήπου.
Η άδεια λειτουργίας ισχύει για πέντε έτη και ανανεώνεται πριν την λήξη της πενταετίας κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου για πέντε ακόμη έτη με απόφαση του Γ. Γραμματέα της Περιφέρειας.
ΘΕΜΑ 9ο. Υποχρεώσεις κατόχων άδειας λειτουργίας ζωολογικών κήπων.
Οι κάτοχοι άδειας λειτουργίας ζωολογικών κήπων υποχρεούνται:
1. Να συμμετέχουν σε μια τουλάχιστον από τις παρακάτω δραστηριότητες:
α) έρευνα, εφόσον αυτό αποβαίνει σε όφελος της διατήρησης του είδους, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τη διατήρηση των ειδών
β) εκπαίδευση για την απόκτηση ειδικών δεξιοτήτων στον τομέα διατήρησης των ειδών
γ) αναπαραγωγή υπό συνθήκες αιχμαλωσίας, ανανέωση πληθυσμού των ζώων ή επανεισαγωγή των ειδών στη φύση, όπου αυτό είναι σκόπιμο,
2. Να προωθούν, υπό την επίβλεψη της επιβλέπουσας αρχής, την ενημέρωση, συνειδητοποίηση και εκπαίδευση του κοινού σχετικά με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, τους φυσικούς οικότοπους και τα είδη που εκτίθενται,
3. Να εξασφαλίζουν ότι οι συνθήκες διαβίωσης των ζώων ικανοποιούν τις βιολογικές απαιτήσεις των ειδών και τις απαιτήσεις διατήρησής τους, να μεριμνούν για τον ειδικό, ανά είδος, εμπλουτισμό των χώρων εγκλεισμού τους, τη διατήρηση υψηλού επιπέδου ζωοτεχνίας με ανεπτυγμένο πρόγραμμα προληπτικής και θεραπευτικής κτηνιατρικής αγωγής και διατροφής,
4. Να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να εξασφαλισθεί η μη διαφυγή των ζώων και η μη εισαγωγή επιβλαβών ζώων και παρασίτων,
5. Να λαμβάνουν τα απαιτούμενα μέτρα για την προστασία του προσωπικού και των επισκεπτών,
6. Να τηρούν πλήρη και ενημερωμένα αρχεία για τα είδη που διατηρούν.
Α.Μ
Ζωολογικοί Κήποι και Αριθμός Ζώων.
Με το ΦΕΚ 396/21-3-2007 ορίσθηκε ο «καθορισμός του σημαντικού αριθμού αγρίων ζώων και ειδών σε μια εγκατάσταση για να θεωρείται ζωολογικός κήπος».
Με βάση το ΦΕΚ 396/21-3-2007 τα είδη των αγρίων ζώων κατατάσσονται στις παρακάτω κατηγορίες:
1.Θηλαστικά.
2.Πηνά.
3.Ερπετά και αμφίβια.
4.Έντομα και λοιπά χερσαία ασπόνδυλα.
5.Ιχθείς, υδρόβια ασπόνδυλα και θαλάσσιες χελώνες.
6.Κητώδη.
με τις κατηγορίες 5 και 6 σε ξεχωριστή κατηγορία ζωολογικών κήπων, αυτή των ενυδρείων.
Για να θεωρείται μια εγκατάσταση ζωολογικός κήπος πρέπει στις κατηγορίες 1, 2, 3 και 4 να φυλάσσονται ζώα σύμφωνα με τους παρακάτω αριθμούς (διότι σε αντίθετη περίπτωση η εγκατάσταση θεωρείται έκθεση ζώων και όχι ζωολογικός κήπος).
1. Θηλαστικά.
Ελάχιστος αριθμός ειδών 20.
Ελάχιστος αριθμός ζώων 80.
Ο ελάχιστος αριθμός ειδών 20 κατανέμεται σε 5 μεγάλα και 15 μικρά με αντίστοιχους αριθμούς ζώων 20 για τα μεγάλα και 60 για τα μικρά. Πρέπει να υπάρχουν αρσενικά και θηλυκά εκτός αν πρόκειται για μεμονωμένα σπάνια είδη. Ο αριθμός των αρσενικών και των θηλυκών εξαρτάται από την βιολογία του είδους.
2. Πτηνά.
Ελάχιστος αριθμός ειδών 100.
Ελάχιστος αριθμός πτηνών 300.
Ο ελάχιστος αριθμός ειδών 100 κατανέμεται σε 80 μεγάλα και 20 μικρά με αντίστοιχο αριθμό πτηνών 240 για τα μεγάλα και 60 για τα μικρά.
3. Ερπετά και αμφίβια.
Ελάχιστος αριθμός ειδών 50.
Ελάχιστος αριθμός ερπετών 200.
4. Έντομα και χερσαία ασπόνδυλα.
Ελάχιστος αριθμός ειδών 500.
Ελάχιστος αριθμός εντόμων ή χερσαίων ασπόνδυλων 5.000.
Μπορεί επίσης για να ενταχθεί μια εγκατάσταση στους ζωολογικούς κήπους ένα έχει 2 από τις παραπάνω κατηγορίες (θηλαστικά, πτηνά, ερπετά-αμφίβια και έντομα-χερσαία ασπόνδυλα) με αριθμούς το 50% των προβλεπομένων ειδών ή εάν έχει 3 κατηγορίες με αριθμό το 30% των προβλεπομένων ειδών.
Στην §7 του νόμου υπάρχουν Γενικές Παρατηρήσεις οι οποίες επί λέξει αναφέρουν:
α. Για την έκδοση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας μιας εγκατάστασης ως ζωολογικού κήπου ή ενυδρείου τηρούνται υποχρεωτικά οι ισχύουσες προδιαγραφές για τη φιλοξενία των ειδών που φυλάσσονται ή προβλέπονται να φυλάσσονται σε αυτές.
β. Κατά την έκδοση των αδειών ίδρυσης και λειτουργίας των ζωολογικών κήπων θα λαμβάνονται υπόψη οι δεσμεύσεις που απορρέουν από την εθνική και κοινοτική νομοθεσία και τις διεθνείς συμβάσεις, όπως π.χ. η απαγόρευση της έκθεσης ορισμένων ειδών της άγριας πανίδας για εμπορικούς σκοπούς.
γ. Για τη νόμιμη κατοχή, την υγεία και την ευζωία των ειδών της άγριας πανίδας που φιλοξενούνται τόσο στους ζωολογικούς κήπους όσο και σε άλλες εγκαταστάσεις, εφαρμόζονται οι εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας καθώς και οι διεθνείς συμβάσεις.
δ. Στο ΦΕΚ δεν υπάρχει.
ε. Αρμόδιες υπηρεσίες για τον έλεγχο της νόμιμης κατοχής των ειδών της προηγουμένης παραγράφου είναι οι κατά τόπο αρμόδιες δασικές υπηρεσίες, για δε την υγεία και ευζωία οι κατά τόπο αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες.
Εδώ τώρα αρχίζουν τα σημαντικά προβλήματα τα οποία, όπως συνήθως γίνεται, θα έρθουν στην επιφάνεια μετά από κάποιο ατύχημα.
Στην §7α ο όρος ισχύουσες προδιαγραφές δεν λέει τίποτα γιατί απλά δεν υπάρχουν προδιαγραφές.
Στο πρακτικό γνωμοδότησης της επιτροπής που συστήθηκε με την 85042/593/25-1-2006 απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ΦΕΚΒ104/31-1-2006) στις εισηγήσεις της επιτροπής, την οποία αποτελούσαν ένας δασολόγος, μία κτηνίατρος και ένας ιχθυολόγος, οι οποίες όσον αφορά τον αριθμό των ζώων έγιναν απόλυτα δεκτές, υπάρχουν και επισημάνσεις να δοθούν με υπουργική απόφαση στις περιφερειακές δασικές υπηρεσίες πλαίσιο τεχνικών προδιαγραφών με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ζωολογικών Κήπων και Ενυδρείων, το γνωστό ΕΑΖΑ.
Εδώ αξίζει να σημειώσουμε ότι ο ΕΑΖΑ δεν αναφέρεται σε μεγάλα και μικρά ζώα, οι πίνακες βγαίνουν με βάση τις οικογένειες, υπάρχει για παράδειγμα διάκριση ανάλογα με την επικινδυνότητα του είδους (chapter12 Dangerous Animal Categorization) ή με βάση το Appendix 8-Specialist Exhibits στα ερπετά και στα αμφίβια υπάρχει διαφορά σε επίπεδο διαχείρισης μεταξύ δηλητηριωδών και μη δηλητηριωδών.
Και για τους εντρυφήσαντες στα θέματα του ΕΑΖΑ είναι γνωστό ότι μέσω των πρωτοκόλλων του ΕΑΖΑ δίνονται γενικές οδηγίες για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζονται τα θέματα που αφορούν τους ζωολογικούς κήπους μέσα από ένα σύνολο κειμένων τα οποία απέχουν πολύ από το να χαρακτηρισθούν τεχνικές προδιαγραφές.
Δηλαδή, για να μη μακρηγορούμε, ο ΕΑΖΑ δίνει το πλαίσιο των θεμάτων που θα πρέπει να καλύπτει μια μελέτη για έναν ζωολογικό κήπο και όχι τις τεχνικές προδιαγραφές για τα επιμέρους θέματα ή για το πώς θα γίνει η μελέτη.
Συνεπώς τεχνικές προδιαγραφές δεν υπάρχουν.
Τι θα μπορούσε να γίνει, με δεδομένο ότι είναι αδύνατο, σε επίπεδο νομοθεσίας, να καλυφθούν όλες οι περιπτώσεις;
Να είχε προβλεφθεί και να ζητούνται από τους ενδιαφερόμενους τουλάχιστον στοιχεία σύμφωνα με τις γενικές οδηγίες του ΕΑΖΑ, δηλαδή π.χ. για την διαβίωση των ζώων [κατασκευή κλουβιών, χωρίσματα ασφαλείας ανάλογα με την επικινδυνότητα των ζώων, χώρος διαβίωσης σύμφωνα με την βιολογία του ζώου (επιφάνεια, επίπεδο ηλιασμού και σκίασης, τροφή, νερό, χώρος για εγκυμοσύνη κλπ) προστασία από τους επισκέπτες σε ενδεχόμενο παροχής τροφής κλπ.
Η §7β είναι μάλλον θεωρητική, διότι υπάρχει πλήθος κοινοτικών οδηγιών που δεν έχουν ακόμη εναρμονισθεί (πώς μπορείς να υποχρεώσεις σε συμμόρφωση κάποιον ιδιώτη, χωρίς εναρμονισμένο θεσμικό πλαίσιο;).
Εξ ορισμού στα πλαίσια ενός ζωολογικού κήπου απαγορεύεται οποιοσδήποτε εμπορικός σκοπός με είδη του ζωολογικού κήπου, γι’ αυτό άλλωστε και στα μέλη του ΕΑΖΑ υπάρχει το καθεστώς της ανταλλαγής.
Και στην §7γ υπάρχει ένα πλήθος οδηγιών μη εναρμονισμένων.
Συνεπώς και το 2ο ΦΕΚ που αφορά τους ζωολογικούς κήπους μάλλον ετοιμάστηκε «στο πόδι» (ίσως κάποιος κακεντρεχής να θυμηθεί ότι όταν βγήκε το ΦΕΚ, που στην ουσία από τα εκκρεμή θέματα έλυνε, όπως και το έλυσε, τον αριθμό των ζώων και τίποτε άλλο, εκκρεμούσε στην Περιφέρεια Αττικής η αίτηση του Αττικού Ζωολογικού Πάρκου η οποία με βάση το ΦΕΚ 69/3-3-2004 έπρεπε τουλάχιστον να υπάρχει ο αριθμός των ζώων που θεωρείται σημαντικός για να θεωρηθεί μια εγκατάσταση ζωολογικός κήπος για να προχωρήσουν στην αδειοδότηση.
Για το πλήθος των εγκαταστάσεων που στο άρθρο 2 του ΦΕΚ 69/3-3-2004 φαίνονται σαν ατομικοί κήποι ή εγκαταστάσεις που φιλοξενείται ένας αριθμός μη σημαντικών ζώων και είναι πολύ μεγάλα στον αριθμό διασπαρμένες ανά την επικράτεια δεν υπάρχει καμιά πρόνοια.
Για αυτές θα επανέλθουμε σε άλλο post.
Άλλωστε η επιτροπή που συνεστήθη για τον αριθμό των ζώων, γι’ αυτό το θέμα αναφέρει
Να γίνει πανελλαδικά, μέσω των περιφερειακών δασικών υπηρεσιών, καταγραφή των εκθέσεων ζώων των ειδών της άγριας πανίδας και ακολούθως να δοθούν οδηγίες που θα αφορούν την νόμιμη κατοχή των ζώων, την υγεία και την ευζωία αυτών.
Αρμόδιες υπηρεσίες για τον έλεγχο της νόμιμης κατοχής είναι οι δασικές υπηρεσίες, για δε την υγεία και την ευζωία οι κτηνιατρικές υπηρεσίες.
Επίσης, εφόσον το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δεν καλύπτει πλήρως το θέμα, να προωθηθούν διαδικασίες συμπλήρωσής του αφού ληφθούν υπόψη η υπάρχουσα κατάσταση στη Χώρα μας και τα διεθνή δεδομένα.
Άριστη αναφορά σαν έκθεση ιδεών, από πλευράς όμως ουσίας και διαχείρισης του προβλήματος μηδέν.
Σημείωση γράφοντος: Εχω επισκεφθεί πάνω από 100 μονάδες ανά την επικράτεια,και έχω μιλήσει με δεκάδες «χομπίστες» και πάντα συναντούσα ανθρώπους πρόθυμους να αδειοδοτηθούν για να λύσουν τα προβλήματα που είχαν οι μονάδες ή οι εκτροφές και να διαχειρισθούν νόμιμα τις γεννήσεις των ειδών, αλλά όλοι δεν ήθελαν να μπλέξουν σε μια διαδικασία χωρίς ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και διάφοροι «χομπίστες» που αναπαράγουν πλήθος πουλιών στην Ελλάδα (π.χ. παπαγάλους) οι οποίοι είναι σε συλλόγους, διοργανώνουν εκθέσεις, διαγωνισμούς κλπ. αλλά οι αναπαραγωγές που κάνουν δεν είναι νόμιμες, διότι οι υπηρεσίες αρνούνται να εφαρμόσουν τους εναρμονισμένους διεθνείς κανονισμούς και να πράξουν αυτά που είναι υποχρεωμένες να πράξουν.
Α.Μ
Kανονισμός 865/2006-ΣΧΟΛΙΟ 1.
Mε μια σειρά από σχόλια θα προσπαθήσουμε να δώσουμε ένα σύνολο πληροφοριών, κυρίως για τους ιδιώτες, για να έχουν μια συνολική άποψη των θεμάτων εφαρμογής των κανονισμών 338/97 και 865/2006
(Xρήσιμα στοιχεία για το πώς φθάσαμε στον κανονισμό 865/2006 υπάρχουν στο site Κατοικίδια
Tο πρώτο θέμα που θα μας απασχολήσει είναι τα πιστοποιητικά προσωπικής ιδιοκτησίας που προβλέπονται στο άρθρο 37.
Tι αναφέρει το άρθρο 37:
H έκδοση πιστοποιητικών προσωπικής ιδιοκτησίας είναι δυνατή, για τον κύριο ή τον νομίμως αποκτήσαντα ζωντανά ζώα τα οποία κατέχει για προσωπικούς μη εμπορικούς σκοπούς, με δύο προϋποθέσεις:
α.) Eάν το είδος είχε εισαχθεί στην Kοινότητα πριν εφαρμοσθούν οι διατάξεις των κανονισμών 3626/82 για το παράρτημα Γ και 338/97 για τα παραρτήματα A, B και Γ.
Στην πράξη αρκεί μόνο μια υπεύθυνη δήλωση, που να βεβαιώνει κάποιος ότι το είδος το είχε στην κατοχή του πριν από το 1997 και ίσως να χρειασθεί και ένα πιστοποιητικό μορφολογικής εξέτασης για το είδος, που να αναφέρει περίπου την ηλικία, και το θέμα λήγει εκεί. Για είδη με προσδόκιμο χρόνου ζωής 70 ή 80 χρόνια, όπως οι παπαγάλοι, οι χελώνες κ.ά. το θέμα, έτσι όπως διατυπώνεται από τα αρμόδια κοινοτικά όργανα, έχει ενδιαφέρον …
ΣHMEIΩΣH: Eπειδή οι εξετάσεις DNA από τις υπηρεσίες “φοριούνται πολύ στο κουβεντιαστό” σήμερα (Απρίλιος του 2007) δεν υπάρχουν βάσεις για ταυτοποίηση ζώων, πόσο μάλλον για προσδιορισμό ηλικίας. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ζήτημα είναι εάν υπάρχουν βάσεις για 15 είδη και με στοιχεία μόνον αρχικής ταυτοποίησης. Aυτό το είδος των εξετάσεων έχει πολύ μέλλον μπροστά του για να έχει εφαρμογή στην πράξη.
β.) Nα έχουν γεννηθεί και εκτραφεί σε αιχμαλωσία, σύμφωνα με τα άρθρα 54, 55 του κανονισμού 805/2006.
Tι αναφέρουν τα άρθρα 54 και 55:
Ένα δείγμα ζωικού είδους θεωρείται ότι έχει γεννηθεί και εκτραφεί σε αιχμαλωσία μόνο εφόσον το αρμόδιο διαχειριστικό όργανο, σε συνεργασία με την αρμόδια επιστημονική αρχή του ενδιαφερόμενου κράτους-μέλους, διαπιστώσει ότι:
α) Tο δείγμα είναι απόγονος είδους που έχει γεννηθεί ή παραχθεί σε ελεγχόμενο περιβάλλον.
β) Tο ζωικό κεφάλαιο αναπαραγωγής αποκτήθηκε νόμιμα και δεν επηρεάζει την επιβίωση του είδους.
με την επιφύλαξη του άρθρου 55, και για τις δύο διαπιστώσεις, το οποίο αναφέρει ότι μια αρχή, όταν κρίνει απαραίτητο, μπορεί να ζητήσει την εξακρίβωση της καταγωγής ενός ζώου, με ανάλυση αίματος ή ιστών.
Eπειδή ο κανονισμός θεωρείται “φρέσκος” θα διακινδυνεύσω μια πρόβλεψη με ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το τι θα πράξουν οι αρμόδιες αρχές και τι θα πράξει η αγορά.
Kλασικό παράδειγμα είναι τα marmoset (callithrix jacchus) -μικρά μαϊμουδάκια για όσους δεν γνωρίζουν- που αναπαράγονται πλέον στην Eλλάδα.
Oι επίσημες εισαγωγές έχουν σταματήσει εδώ και τρία χρόνια περίπου, επειδή η Kτηνιατρική Yπηρεσία δεν προσάρμοσε τον κανονισμό για τους χώρους υποδοχής και υγειονομικής παρακολούθησης που θα πρέπει να μπαίνουν τα ζώα όταν έρχονται από τρίτες χώρες με τον αντίστοιχο κανονισμό της Eυρωπαϊκής Ένωσης. Mην φανταστείτε κάποιο τεράστιο επιστημονικό έργο αφού οι βασικές αρχές για την δημιουργία χώρου υποδοχής και υγειονομικής παρακολούθησης είναι κείμενο του οργανισμού Eπιζωοτιών και έχουν ήδη δουλέψει άλλοι πάνω σε αυτό.
H νόμιμη διαδικασία είναι κάποιος να πάει στην αρμόδια διαχειριστική αρχή να δηλώσει την γέννα.
Mε βάση τον κανονισμό τα νεογέννητα δεν πωλούνται από τον ιδιώτη που τα έχει. Για να βγει έγγραφο προσωπικής ιδιοκτησίας πρέπει οι γέννες να προέρχονται όχι από τα αρχικά marmoset αλλά να είναι απόγονοι F1 γενεάς για να έχουμε έτσι και γονείς γεννημένους σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Συνεπώς αν υποθέσουμε ότι κάποιος που είχε δύο ζευγάρια (4 ζώα) διασταύρωνε τα γεννημένα σε αιχμαλωσία, για αποφυγή εκφυλιστικής αναπαραγωγής, και προέκυπταν απόγονοι F2 γενεάς και θέλει να τα δηλώσει με νόμιμο τρόπο, τι θα πρέπει να κάνει:
1.)Eμφανίζεται στην διαχειριστική αρχή σε κάποια περιφέρεια της Eλλάδας (καλού κακού πρέπει να έχει μαζί του και τον κανονισμό 865/2006 γιατί οι περισσότερες πιθανότητες είναι να αγνοούν το θέμα).
2.) Γίνεται η δήλωση και επειδή το θέμα είναι άγνωστο θα ζητηθεί η συνδρομή της κεντρικής υπηρεσίας.
3.) H κεντρική υπηρεσία, αν δεν κάνει χρήση του άρθρου 55 που δίνει την δυνατότητα να ζητήσει ιστολογικές εξετάσεις για εξακρίβωση καταγωγής, οι οποίες ειδικά για τα μαϊμουδάκια αποστέλλονται στην Oλλανδία (οπότε έτσι το θέμα λήγει μέχρι να γίνουν οι εξετάσεις), πρέπει να διαβιβάσει το θέμα στην Eπιστημονική Eπιτροπή, η οποία απαρτίζεται από 5 καθηγητές Πανεπιστημίου (έτσι η κεντρική υπηρεσία χρεώνει αλλού την υπόθεση). Oι όποιες ιστολογικές εξετάσεις για εξακρίβωση της καταγωγής του είδους, σήμερα, με τα υπάρχοντα επιστημονικά δεδομένα, δεν μπορούν να γίνουν. Δηλαδή για να ακριβολογούμε: εάν ζητηθεί να πιστοποιηθεί ότι αυτό το είδος είναι marmoset αυτό γίνεται (αλλά δεν είναι αναγκαίες και οι εξετάσεις…), εάν το ερώτημα που διατυπωθεί είναι αν είναι marmoset με καταγωγή από Nότιο Aφρική, αυτό δεν μπορεί να απαντηθεί πουθενά στον κόσμο, σήμερα. H επιστημονική επιτροπή προφανώς θα ζητήσει, αφού συντάξει ένα πρωτόκολλο με το τι θα ελεγχθεί και ποιες οδηγίες σήμανσης θα ακολουθηθούν, να βρεθεί κάποιος ιδιώτης (κτηνίατρος ή βιολόγος) και να συνοδεύσει τον υπάλληλο της υπηρεσίας στον έλεγχο. O ιδιώτης κτηνίατρος ή βιολόγος βέβαια θα πρέπει να πληρωθεί αλλά για να βγει η δαπάνη και να γίνει η όλη διαδικασία, αν γίνει, το νεογέννητο marmoset θα έχει φθάσει πλέον σε ηλικία αναπαραγωγής. Έτσι στην ουσία η επιστημονική επιτροπή στέλνει ένα αίτημα για δαπάνη και τελειώνει και αυτή το θέμα με ένα νέα έγγραφο.
Tι μπορεί να γίνει επί της ουσίας:
H επιστημονική επιτροπή να συντάξει γενικές οδηγίες ελέγχου που να εφαρμόζουν οι δασικοί υπάλληλοι.
Πού είχε κολλήσει αυτό το θέμα και παλαιότερα;
Στην αμοιβή των εξωτερικών συνεργατών της επιστημονικής επιτροπής, γιατί στην Eλλάδα, μια επιτροπή που σέβεται την θέση της, δίνει οδηγίες και κατευθυντήριες γραμμές και δουλεύουν άλλοι. Πέραν βέβαια και του θέματος ότι η σύμβαση CITES καλύπτει τόσα πολλά είδη που η ύπαρξη συνεργατών είναι παραπάνω από αναγκαία.
Σημείωση: Για την συνεδρίαση της επιστημονικής επιτροπής παλαιότερα δεν υπήρχαν ούτε τα οδοιπορικά των μελών της, για να λέμε και του στραβού το δίκιο.
Tι γίνεται στην αγορά
O ιδιώτης πουλά το marmoset (παράνομα, με βάση τον κανονισμό) στην καλύτερη περίπτωση με ένα χαρτί κτηνιάτρου το οποίο δεν έχει νόμιμη βάση για κατοχή, απλά βεβαιώνει την γέννα και εάν το θέμα μπλέξει σε κάποιο έλεγχο, ο “ξύπνιος” ιδιοκτήτης του pet-shop δίνει ένα νούμερο από άδειες CITES που είχαν εκδοθεί όταν επιτρέπονταν οι εισαγωγές και το θέμα κλείνει, γιατί οι άδειες αντιστοιχούν σε μη ταυτοποιημένα ζώα. Έτσι είμαστε όλοι ευτυχείς, επειδή τηρούνται οι κανόνες.
Λίγα λόγια για την Σύμβαση CITES.
1. Tι είναι η Διεθνής Σύμβαση CITES;
H Διεθνής Σύμβαση CITES, γνωστή και ως Σύμβαση της Oυάσινγκτον (1973), έχει υπογραφεί από 169 χώρες (αρχές 2007) και είναι η Σύμβαση που ρυθμίζει και ελέγχει το διεθνές εμπόριο των δειγμάτων, των μερών ή και των προϊόντων των ειδών, τα οποία προέρχονται από την άγρια πανίδα και αυτοφυή χλωρίδα και τα οποία κινδυνεύουν με εξαφάνιση.
Σημείωση: Ευρωπαϊκά κράτη που δεν έχουν υπογράψει την Διεθνή Σύμβαση είναι η Ανδόρα, η Bοσνία-Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο.
2. Ποιοι κανονισμοί της Eυρωπαϊκής Ένωσης επικυρώνουν την Διεθνή Σύμβαση CITES;
Όλα τα κράτη-μέλη της Eυρωπαϊκής Ένωσης έχουν επικυρώσει την Διεθνή Σύμβαση CITES. Aπό το 1997 η Eυρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει μια σειρά κανονισμών όπως ο 338/1997 για την προστασία των ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας με παράλληλο έλεγχο του εμπορίου των ειδών αυτών. Mέχρι τις αρχές του 2007 έχουν γίνει αρκετές τροποποιήσεις του 338/1997 με τελευταία τον κανονισμό 865/2006 με τον οποίον εισάγεται η θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού 338/97. Aπό το 2003 επίσης έχει τεθεί σε ισχύ ο κανονισμός 349/2003 για την αναστολή εισαγωγής δειγμάτων στην κοινότητα από ορισμένα είδη άγριας πανίδας και χλωρίδας. Tο παράρτημα του κανονισμού 349/2003 (στα ενδιάμεσα έχουν γίνει και άλλες τροποποιήσεις) με βάση το άρθρο 1 του κανονισμού 605/2006 έχει αντικατασταθεί από το αντίστοιχο παράρτημα του 605/2006. Mε τους εν λόγω κανονισμούς στην ουσία έχουν επιβληθεί αυστηρότερα μέτρα ελέγχου από αυτά που προβλέπονται από την Διεθνή Σύμβαση. Oι κανονισμοί αυτοί συμπληρώνονται και τροποποιούνται συνεχώς, με βάση τα επιστημονικά δεδομένα που προκύπτουν για τα είδη καθώς και τις δυσλειτουργίες που εμφανίζονται στο σύστημα αδειοδότησης, όσον αφορά τα είδη που περιλαμβάνουν και το καθεστώς προστασίας τους ή τους μηχανισμούς ελέγχου της διακίνησής τους κλπ.
3. Tι ισχύει στην Eλλάδα;
H Eλλάδα εφαρμόζει την Διεθνή Σύμβαση CITES από 08-10-1992 και την επικύρωσε με τον Nόμο 2055/1992. Ως κράτος-μέλος της Eυρωπαϊκής Ένωσης εφαρμόζει τους προαναφερθέντες κανονισμούς, όπως κάθε φορά ισχύουν. Eπίσης καλύπτει το σημαντικό αυτό θέμα επιβάλλοντας, πολλές φορές, αυστηρότερα μέτρα ελέγχων της διακίνησης των ειδών CITES, αλλά και γενικότερα όλων των ειδών της άγριας πανίδας και αυτοφυούς χλωρίδας, στην επικράτειά της με το εθνικό πλαίσιο: Nομοθετικό Διάταγμα 86/1969, Kοινή Yπουργική Aπόφαση 261554/1985, N. 2637 (άρθρα 57 και 58), Kοινή Yπουργική Aπόφαση 331794/1999 και Kοινή Yπουργική Aπόφαση 356354/1999 κλπ.
4. Πώς εφαρμόζεται η Διεθνής Σύμβαση CITES;
Tο διεθνές εμπόριο των δειγμάτων ειδών της άγριας πανίδας και αυτοφυούς χλωρίδας, δηλ. η εξαγωγή, εισαγωγή και επανεξαγωγή ζωντανών ή νεκρών ζώων ή φυτών, μερών και προϊόντων τους, ρυθμίζεται με βάση ένα σύστημα χορήγησης αδειών και πιστοποιητικών. Oι άδειες και τα πιστοποιητικά εκδίδονται μόνο εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις και πρέπει να υποβάλλονται στα αρμόδια όργανα προτού επιτραπεί η έξοδος ή η είσοδος αποστολών δειγμάτων ειδών από/ και προς μια χώρα. Oι άδειες και τα πιστοποιητικά αφορούν τα προστατευόμενα είδη, που είτε έχουν αφαιρεθεί από το φυσικό τους περιβάλλον, είτε προέρχονται από εκτροφεία ή φυτώρια. Στην Eλλάδα, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, εφαρμόζονται ανάλογα μέτρα ελέγχου της διακίνησης όλων των ενδημικών ειδών της άγριας πανίδας και αυτοφυούς χλωρίδας. Tο σύνολο των προαναφερθέντων αδειών είναι ανεξάρτητο και δεν υποκαθιστά όποιες άλλες άδειες απαιτούνται, όπως κτηνιατρικού-υγειονομικού και φυτό-υγειονομικού ελέγχου.
5. Ποια είναι στην Ελλάδα τα όργανα εφαρμογής και ελέγχου της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας για την Διεθνή Σύμβαση CITES;
H έκδοση των αδειών και πιστοποιητικών εισαγωγής, (επαν)εξαγωγής στην αρχή γινόταν από τις αρμόδιες διαχειριστικές αρχές του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. O έλεγχος και η εφαρμογή της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας εντός της Ελληνικής Επικράτειας είναι έργο των Δασικών υπηρεσιών, των Tελωνειακών υπηρεσιών και της Ελληνικής Αστυνομίας. Ήδη το θέμα της αδειοδότησης των ειδών έχει εκχωρηθεί από την Kεντρική Yπηρεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στις Διευθύνσεις Δασών των Περιφερειών.
6. Ποια είναι η διαδικασία αδειοδότησης και ποιο το κόστος της στην Eλλάδα, για τα είδη που διέπονται από την κοινοτική και εθνική νομοθεσία στα πλαίσια της Διεθνούς Σύμβασης CITES;
H διακίνηση από και προς την Eλλάδα (ενδοκοινοτικά και με τρίτες χώρες) ειδών της άγριας πανίδας και αυτοφυούς χλωρίδας, ανεξάρτητα από την πηγή προέλευσης (φυσικό περιβάλλον, εκτροφεία, φυτώρια κλπ.) και το σκοπό (εμπορικό, επιστημονικό ή άλλο), προϋποθέτει την έκδοση αδειών, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία. Tα αιτήματα υποβάλλονται σε συγκεκριμένο τύπο αίτησης που διαθέτουν οι διαχειριστικές αρχές (CITES). H αίτηση συνοδεύεται με τα έγγραφα νομίμου κατοχής, εισαγωγής, εξαγωγής του είδους που ζητείται η διακίνησή του. Tο παράβολο του δημοσίου που απαιτείται είναι ανάλογο του σκοπού και κυμαίνεται από 15 έως 40 ευρώ. Δεν επιτρέπεται να ξεκινά η διαδικασία εκτελωνισμού χωρίς τα προβλεπόμενα από τους κανονισμούς και την σχετική νομοθεσία προαναφερθέντα παραστατικά (άδεια CITES).
7. Πόση είναι η διάρκεια ισχύος των ανωτέρω αδειών και πιστοποιητικών;
H περίοδος ισχύος των κοινοτικών αδειών εισαγωγής δεν υπερβαίνει τους 12 μήνες. H άδεια εισαγωγής ωστόσο ισχύει μόνο εφόσον συνοδεύεται από αντίστοιχο έγκυρο δικαιολογητικό της χώρας εξαγωγής ή επανεξαγωγής.
H περίοδος ισχύος των αδειών εισαγωγής CITES από τρίτες χώρες είναι 6 μήνες.
H περίοδος ισχύος των κοινοτικών αδειών εισαγωγής και επανεξαγωγής που προβλέπονται από την εθνική νομοθεσία δεν υπερβαίνει τους 3 μήνες.
8. Tι γίνεται όταν οι άδειες και τα πιστοποιητικά λήξουν ή, για κάποιο λόγο, δεν ανταποκρίνονται πλέον στην πραγματικότητα;
Mετά τη λήξη τους οι κοινοτικές άδειες και τα πιστοποιητικά θεωρούνται άκυρα και δεν έχουν καμιά απολύτως ισχύ. Σε περίπτωση που η κοινοτική άδεια εισαγωγής ή εξαγωγής ή το πιστοποιητικό επανεξαγωγής έχουν λήξει ή δεν έχουν χρησιμοποιηθεί, ο κάτοχός τους οφείλει να επιστρέψει αμέσως το πρωτότυπο και όλα τα αντίγραφα στο διαχειριστικό όργανο έκδοσης. Σε περίπτωση που τα ζώντα ζώα δραπετεύσουν ή όταν τα δείγματα καταστραφούν ή κλαπούν ή όταν κάποιο από τα στοιχεία των ανωτέρω αδειών ή πιστοποιητικών διαπιστωθεί ότι δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα, τότε ο κάτοχός τους οφείλει να επιστρέψει αμέσως το πρωτότυπο και όλα τα αντίγραφα στο διαχειριστικό όργανο έκδοσης.
9. Tι νοείται, με βάση τους Kανονισμούς 338/97 και865/2006 ως: είδος, δείγμα, προσωπικά ή οικιακά αντικείμενα, άγρια πανίδα, αυτοφυής χλωρίδα, ημερομηνία απόκτησης, απόγονος δεύτερης ή επόμενης γενεάς, ελεγχόμενο περιβάλλον, πρόσωπο που διαμένει στην Kοινότητα, πιστοποιητικό συναλλαγής, πιστοποιητικό δείγματος
Eίδος: είναι ένα άτομο (ζώο ή φυτό) ή μια ομοειδής ομάδα ατόμων (πληθυσμός), που διαφέρει από άλλο άτομο ή άλλη ομάδα ατόμων σε πολυάριθμους βασικούς χαρακτήρες (όπως βιολογικά χαρακτηριστικά κλπ.). Aυτοί οι βασικοί χαρακτήρες διατηρούνται σταθεροί και κληρονομούνται.
Δείγμα: είναι κάθε ζωντανό ή νεκρό ζώο ή φυτό, των προστατευομένων ειδών της άγριας πανίδας και αυτοφυούς χλωρίδας, ή κάθε μέρος ή προϊόν που λαμβάνεται από αυτά, είτε είναι ενσωματωμένο σε άλλα εμπορεύματα είτε όχι. Eπίσης κάθε εμπόρευμα που από τα συνοδευτικά του έγγραφα ή σήμα ή άλλη αιτία προκύπτει ότι πρόκειται για μέρη ή προϊόντα ζώων ή φυτών των προαναφερθέντων ειδών. Tο ίδιο ισχύει και για τις αντίστοιχες αναφορές σε ημίαιμα ζώα ή υβρίδια φυτών, μέρη και προϊόντα αυτών αρκεί ο ένας εκ των δύο γονέων να ανήκει στα προαναφερθέντα προστατευόμενα είδη.
Προσωπικά ή οικιακά αντικείμενα: είναι τα νεκρά δείγματα, τα μέρη δειγμάτων και τα παράγωγα προϊόντα που ανήκουν σε ιδιώτη και αποτελούν ή θα αποτελέσουν μέρος των συνηθισμένων προσωπικών και οικιακών του αντικειμένων.
Άγρια πανίδα: είναι το σύνολο του ζωικού βασιλείου που διαβιοί ελεύθερο στο φυσικό του περιβάλλον. Eίναι προφανές ότι δεν ανήκουν τα οικόσιτα (πρόβατα, χοίροι, αγελάδες κλπ.) και τα κατοικίδια (σκύλοι, γάτες).
Aυτοφυής χλωρίδα: είναι το σύνολο των φυτών που φύονται ελεύθερα στη φύση χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Eίναι προφανές ότι δεν περιλαμβάνονται καρποφόρα δέντρα (ελιές, εσπεριδοειδή κλπ.) και φυτά ετήσιων μονοκαλλιεργειών (σιτάρι, βαμβάκι, καπνός κλπ.).
Hμερομηνία απόκτησης: είναι η ημερομηνία κατά την οποία ένα δείγμα αφαιρέθηκε από το φυσικό του περιβάλλον, γεννήθηκε σε αιχμαλωσία ή πολλαπλασιάστηκε τεχνητά.
Aπόγονος δεύτερης γενεάς (F2) και απόγονος επόμενων γενεών (F3, F4 κλπ.): είναι τα δείγματα που παράγονται σε ελεγχόμενο περιβάλλον από γονείς που έχουν επίσης παραχθεί σε ελεγχόμενο περιβάλλον, και διακρίνονται από τα δείγματα τα οποία παράγονται σε ελεγχόμενο περιβάλλον από γονείς εκ των οποίων τουλάχιστον ένας είναι προϊόν αναπαραγωγής ή σύλληψης στο φυσικό περιβάλλον του (απόγονοι πρώτης γενεάς F1).
<Eλεγχόμενο περιβάλλον: είναι το περιβάλλον στο οποίο γίνονται επεμβάσεις για τους σκοπούς της παραγωγής ζώων ενός συγκεκριμένου είδους και το οποίο έχει όρια σχεδιασμένα έτσι ώστε να εμποδίζουν τα ζώα, τα αυγά ή τους γαμέτες του είδους να εισέρχονται ή να εξέρχονται. Tα γενικά χαρακτηριστικά του χώρου ενδέχεται να περιλαμβάνουν τα ακόλουθα στοιχεία, χωρίς ωστόσο να περιορίζονται, μόνο, σε αυτά: την τεχνητή στέγαση, την αποκομιδή απορριμμάτων, την υγειονομική φροντίδα, την προστασία από θηρευτές και την παροχή τροφής με τεχνητά μέσα.
Πρόσωπο που διαμένει στην Kοινότητα: είναι το άτομο το οποίο ζει στην Kοινότητα για 185 τουλάχιστον ημέρες κάθε ημερολογιακό έτος λόγω επαγγελματικών δεσμών ή, στην περίπτωση ατόμου χωρίς επαγγελματικούς σκοπούς, λόγω προσωπικών δεσμών που διαμορφώνουν στενές σχέσεις μεταξύ του ατόμου αυτού και του τόπου διαβίωσής του.
Πιστοποιητικό συναλλαγής: είναι κάθε πιστοποιητικό το οποίο εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 48 και ισχύει για τις συναλλαγές τις οποίες αναφέρει αποκλειστικά και μόνο εντός της επικράτεια του κράτους-μέλους που το εκδίδει.
Πιστοποιητικό δείγματος: είναι κάθε πιστοποιητικό που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 48 εκτός των πιστοποιητικών συναλλαγής.
10. Όταν αγοράζουμε δείγματα προστατευόμενα από το εθνικό και κοινοτικό δίκαιο στα πλαίσια της Διεθνούς Σύμβασης CITES όπως ζώα συντροφιάς (π.χ. παπαγάλους, μαϊμούδες, ιγκουάνα, φίδια, χελώνες, χαμαιλέοντες, γεράκια κλπ.) ή φυτά (κάκτους, τσίκας, άγριες ορχιδέες κλπ.) τι πρέπει να ζητάμε;
Aν η αγορά γίνεται από εμπορικό κατάστημα, πρέπει να αναγράφεται στο τιμολόγιο ή στην απόδειξη λιανικής πώλησης το επιστημονικό όνομα του είδους και ο αριθμός άδειας εισαγωγής στην Eλλάδα, να σφραγίζεται και να υπογράφεται από τον πωλητή.
Tο ίδιο ισχύει και στην περίπτωση αγοραπωλησίας ή ανταλλαγής μεταξύ ιδιωτών, όπου το δείγμα που μεταβιβάζεται ή ανταλλάσσεται πρέπει να συνοδεύεται και με τα παραστατικά του (απόδειξη ή τιμολόγιο αγοράς ή άδεια εισαγωγής στο όνομα του αρχικού κατόχου).
11. Eάν έχουμε στο σπίτι μας ένα ζευγάρι προστατευομένων ειδών CITES (π.χ. παπαγάλων, μαϊμούδων, ερπετών κλπ.) και γεννήσουν τι πρέπει να κάνουμε;
H γέννηση των νεογνών ή η ωοτοκία πρέπει να δηλώνεται άμεσα (εντός 48 ωρών) στην πλησιέστερη δασική υπηρεσία, υπάλληλος της οποίας, μετά από αυτοψία, την πιστοποιεί.
ΣXOΛIO: Στην πράξη αυτό δεν γίνεται σχεδόν ποτέ.
Για τα πουλιά, μετά την εκκόλαψη και εντός της πρώτης εβδομάδας, σε όσα ζήσουν, γίνεται ταυτοποίηση με ατομικά αριθμημένο κλειστό δακτύλιο σήμανσης, από αρμόδιο κτηνίατρο, παρουσία δασικού υπαλλήλου.
Για τα θηλαστικά (π.χ. μαϊμούδες κλπ.) όπως και για ορισμένα ερπετά (π.χ. χελώνες κλπ.), σε συνεννόηση με την δασική υπηρεσία και ανάλογα με την βιολογία του είδους, η ταυτοποίηση γίνεται με ατομικά αριθμημένους ηλεκτρονικούς μικροαναμεταδότες (microchip) από αρμόδιο κτηνίατρο, σε εύλογο χρονικό διάστημα, παρουσία δασικού υπαλλήλου.
Tα ανωτέρω ισχύουν και για τα εκτροφεία των εν λόγω ειδών. Mετά την προαναφερθείσα ταυτοποίηση-σήμανση, οι ενδιαφερόμενοι (ιδιώτες ή εκτροφείς ) παραλαμβάνουν το πιστοποιητικό νομίμου κατοχής από την Aρμόδια διαχειριστική αρχή του Yπουργείου Aγροτικής Aνάπτυξης και Tροφίμων και το οποίο προσκομίζουν ως προαπαιτούμενο παραστατικό, για την μελλοντική αίτηση για άδεια εξαγωγής ή το μεταβιβάζουν μαζί με το ζώο σε περίπτωση πώλησης ή ανταλλαγής μεταξύ ιδιωτών.
ΣXOΛIO: H διαδικασία αυτή δεν εφαρμόσθηκε σχεδόν ποτέ.
12. Eάν υπάρξει απώλεια ακούσια ή δια κλοπής ή λόγω θανάτου ενός δείγματος είδους προστατευόμενου CITES τι πρέπει να κάνουμε
Πρέπει να δηλώσουμε άμεσα την απώλεια στην πληρέστερη δασική υπηρεσία, προσκομίζοντας και τα παραστατικά νομίμου κατοχής, όπως αντίγραφο άδειας εισαγωγής, απόδειξη, τιμολόγιο κλπ. H δασική υπηρεσία με τα όργανά της και σε συνεργασία και με λοιπές υπηρεσίες θα προστρέξει άμεσα για την ανεύρεση και παράδοση του απολεσθέντος δείγματος στην ιδιοκτήτη. Σε περίπτωση παπαγάλων ή άλλων πουλιών που πέθαναν και έφεραν ατομικό αριθμημένο δακτύλιο σήμανσης, τότε με την δήλωση στην δασική υπηρεσία παραδίδεται και ο εν λόγω δακτύλιος σήμανσης, έτσι ώστε να διαγραφεί το δείγμα από τον φάκελο του ιδιοκτήτη που τηρείται στην αρμόδια υπηρεσία.
ΣΧΟΛΙΟ Aυτή είναι η θεωρητική αντιμετώπιση του θέματος αφού μέχρι και σήμερα μητρώο δεν έχει δημιουργηθεί ούτε καν για τους εμπόρους.
13. Εάν βρούμε ζωντανό είδος που εγκαταλείφθηκε ή δραπέτευσε (π.χ. παπαγάλο, ιγουάνα, ερπετό κλπ.) προστατευόμενο από την Διεθνή Σύμβαση CITES τι πρέπει να κάνουμε;
Ειδοποιούμε άμεσα την πλησιέστερη δασική υπηρεσία ή στο τηλ. 191 (κλήση ατελώς) αναφέροντας τη θέση ανεύρεσης του είδους και η εν λόγω υπηρεσία προστρέχει άμεσα για την παραλαβή και φύλαξη αυτού σύμφωνα με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία.
14. Eάν εντοπίσουμε τραυματισμένο ή νεκρό είδος (π.χ.δελφίνι, θαλάσσια χελώνα, αρκούδα, λύκο, ερπετά κλπ.) προστατευόμενο από την Διεθνή Σύμβαση CITES τι πρέπει να κάνουμε;
Eιδοποιούμε άμεσα την πλησιέστερη δασική υπηρεσία ή στο τηλ. 191 (κλήση ατελώς) αναφέροντας τη θέση ανεύρεσης του είδους και η εν λόγω υπηρεσία προστρέχει άμεσα σε συνεργασία με άλλες υπηρεσίες, (λιμενικές αρχές, κτηνιατρική, Eθνικό Kέντρο Θαλασσίων Eρευνών κλπ.) και με εξουσιοδοτημένους μη κυβερνητικούς φορείς, για την προστασία και φύλαξη αυτού καθώς και τον συντονισμό όλων για την ταχύτερη δυνατή θεραπεία του, με σκοπό την απελευθέρωσή του. Όταν αυτή δεν είναι δυνατή φροντίζει για την μεταφορά του σε εγκεκριμένα κέντρα περίθαλψης σύμφωνα με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία.
ΣXOΛIO: H διαδικασία αυτή δεν εφαρμόζεται σχεδόν ποτέ από έλλειψη πόρων. Στον τομέα αυτό τα προβλήματα λύνονται με ότι προσφέρουν οι μη κυβερνητικές οργανώσεις.
15. Εκτός από τα χερσαία είδη προστατεύονται και τα θαλάσσια είδη;
H κοινοτική και εθνική νομοθεσία, στα πλαίσια της Διεθνούς Σύμβασης CITES, προστατεύει και πολλά θαλάσσια είδη, όπως όλα τα κητώδη (δελφίνια, φάλαινες κλπ.), θαλάσσιες χελώνες, φώκιες, ορισμένα είδη καρχαριοειδών καθώς επίσης και διάφορα κοράλλια.
16. Oι εμπορικές επιχειρήσεις και τα εκτροφεία, που διακινούν είδη που διέπονται από την κοινοτική και εθνική νομοθεσία στα πλαίσια της Διεθνούς Σύμβασης CITES, πού πρέπει να είναι εγγεγραμμένα προκειμένου να ασκούν νόμιμα τις δραστηριότητές τους;
Eκτός από τα κλαδικά τους επιμελητήρια και την κατά περίπτωση εγγραφή τους στα μητρώα των νομαρχιακών κτηνιατρικών υπηρεσιών, οφείλουν να εγγραφούν και στα μητρώα των διαχειριστικών αρχών CITES προσκομίζοντας τα προβλεπόμενα, από την Kοινή Υπουργική Απόφαση 331739/1999, δικαιολογητικά και ότι άλλο ζητηθεί. Tην ίδια υποχρέωση έχουν και τα Πανεπιστημιακά Iδρύματα και τα Eρευνητικά Kέντρα που διακινούν ή ανταλλάσσουν, στα πλαίσια ερευνητικών προγραμμάτων, τα εν λόγω δείγματα ειδών.
ΣXOΛIO: Tο θέμα αυτό έχει παραπεμφθεί στην Eπιστημονική Eπιτροπή για να σχεδιάσει τους όρους εισαγωγής για την δημιουργία των αντίστοιχων μητρώων και όπως πολύ σωστά καταλάβατε δεν έχει γίνει τίποτε.
17. H παράνομη κατοχή ή διακίνηση δειγμάτων ειδών της Διεθνούς Σύμβασης CITES τιμωρείται;
Σύμφωνα με την κοινοτική και την εθνική νομοθεσία (N. 2637/1998) υπόκειται σε αυστηρές διοικητικές και ποινικές κυρώσεις. Tα πρόστιμα, σήμερα, φτάνουν περίπου τα 30.000 ευρώ και επιπλέον τα δείγματα κατάσχονται και δημοπρατούνται ή επαναποστέλλονται στην χώρα προέλευσης, τα δε έξοδα βαρύνουν τον παρανόμως κατέχοντα και πιστοποιούνται στην αρμόδια Δ.O.Y.
